Nhiều bạn từng có thắc mắc sao trà uống ở quán thì ngon vậy mà mua về pha lại không thấy ngon như thế, hoặc cùng là loại trà đó pha ở nhà thì ngon mà mang đến chỗ khác pha thì lại không thơm ngon bằng. Hay sao một chén trà để một lúc lại không còn xanh, nước trà lại chuyển màu sậm, thậm chí vẩn đục?
Chắc hẳn phải có lý do nào đó. Vâng, nước, chính nước là nhân tố quan trọng quyết định một ấm trà có ngon hay không dù ấm tốt, trà ngon hay người pha giỏi.
Vậy nước nào thì phù hợp dùng để pha trà, hay nói cách khác trà nên pha bằng nước gì thì sẽ thơm ngon?
Đa phần chúng ta đều biết đến khái niệm nước cứng và nước mềm.
Theo WHO, nước cứng là nước có chỉ số TDS - Tổng chất rắn hòa tan (Total Disolved Solid) từ 120mg/L trở lên còn nước mềm thì TDS dưới 120mg/L.
Và đa phần mọi người cho rằng dùng nước mềm hay dùng nước tinh khiết (nước RO), nước đã lọc hết khoáng chất thì pha trà thì sẽ ngon. Liệu điều đó có hoàn toàn đúng?
Thực ra vị của nước không chỉ chịu ảnh hưởng của chỉ số tổng lượng khoáng chất trong nước mà nó còn ảnh hưởng bởi thành phần khoáng chất trong đó. Trong nước nói chung hoặc nước khoáng nói riêng chứa các loại khoáng chất cơ bản như Silic, Kali, Sắt, Natri, Magie, Caxi. Những khoáng chất này ảnh hưởng tới hương vị trà ra sao?
Với nước mềm (nước có độ cứng thấp), hay nước tinh khiết, khi pha trà sẽ làm ta cảm nhận rõ được hương đầu của trà. Tuy nhiên nếu dùng nước có độ cứng quá thấp thì ta cũng sẽ cảm nhận vị đắng và vị chát của trà một cách sắc nét và không cảm nhận được được vị ngậy của trà.
Ngược lại dùng nước có độ cứng cao (khoảng 100mg/L trở lên) thì ta cảm nhận rõ vị đậm của trà, đồng thời cảm nhận vị trà đậm đà, tròn vị hơn.
Độ cứng của nước càng tăng thì càng làm giảm hương đầu, nếu TDS trên 150mg/L thì sẽ làm ức chế hương đầu của trà. Tức là ta sẽ không còn cảm nhận được thấy hương đầu nữa.
Trong thành phần khoáng chất, những chất như Silic, Canxi, Kali, Natri ảnh hưởng tới độ đậm đà của trà thì Magie là nhân tố ảnh hưởng lớn tới vị đắng và chát.
Thông thường nước cứng chứa Caxi, Silic và hàm lượng cao Magie, nước này dùng pha trà sẽ làm “hỏng” hương và vị của trà. Chính vì lẽ đó mà nhiều người cho rằng không nên dùng nước cứng để pha trà. Thực chất là do hàm lượng magie có trong nước cứng, tác động mạnh đến hương vị trà.
Do vậy nếu nước có độ cứng cao nhưng hàm lượng magie thấp thì hoàn toàn có thể dùng để pha trà. Đặc biệt với những loại trà không đòi hỏi hương đầu mạnh như trà đen (hồng trà) hoặc trà phổ nhĩ, trà ô long (tỉ lệ oxy hóa cao) thì lại thích hợp với loại nước kiểu này. Khi đó ta sẽ cảm nhận được vị ngon của trà một cách đậm đà, trọn vị.
Kết luận lại, để pha trà ngon thì cần phải để ý tới 2 yếu tố trọng yếu của nước đó là:
- Độ cứng của nước: từ 50mg/L~120mg/l
- Hàm lượng Magie (Mg) càng thấp càng tốt
Đối với những dòng trà coi trọng hương đầu như Ô long đơn tùng phượng hoàng, Đông phương mỹ nhân hay hồng trà Darjeeling thì nên pha với nước có độ cứng thấp khoảng 30mg/l và đương nhiên hàm lượng Magie càng thấp càng tốt.
Nói thêm ở Việt Nam, nếu dùng nước khoáng (ví dụ Lavie) để pha trà bạn sẽ thấy nước trà ban đầu có thể vẫn xanh nhưng một lúc sau nước trà sẽ chuyển sang màu đục, có kết tủa. Xem thành phần của nước khoáng Lavie các bạn sẽ thấy TDS là 310~360mg/l, hàm lượng Mg là 3~6mg/l.
Ngược lại với nước tinh khiết (ví dụ Aquafina) thì khi pha trà bạn sẽ thấy nước trà không bị chuyển màu như với nước khoáng. Tuy nhiên nước tinh khiết không hẳn là loại nước ngon nhất dùng để pha trà nhưng nó như là giải pháp an toàn và tiện lợi nhất nếu ở thành thị. Còn đương nhiên nếu ở nông thôn hoặc trên vùng núi…, có nguồn nước tự nhiên đủ sạch và “ngọt” theo cách nói dân gian thì pha trà vẫn ngon hơn là nước tinh khiết :D
Các cụ nhà ta có câu “Nhất thủy nhì trà tam pha tứ ấm”, nên nước pha trà vẫn là quan trọng bậc nhất để có được chén trà ngon!
(Bài viết được lược dịch và tổng hợp từ nguồn: https://hojotea.com/jp/posts-1313/?fbclid=IwAR0Tskc_F7CjqxanoVB5ctaJNIXjn4JSY4RHhrBD0__JgBi0zc_swpaB-HM)